تودهی آدنکس در نزدیکی رحم، تخمدانها، لولههای فالوپ و یا بافت همبند اطراف آنها تشکیل میشود. بیشتر تودههای آدنکس خوش خیم هستند اما برخی از آنها ممکن است بدخیم و سرطانی باشند. بعضی از تودهها به صورت خود به خود و بدون نیاز به درمان از بین میروند اما تعدادی از بیماران نیاز به درمانهای تخصصی مانند جراحی دارند.
در ادامهی این مقاله توضیحات بیشتری در مورد توده آدنکس، نشانههای آن، علت تشکیل، نحوهی تشخیص و درمان بیماری ارائه خواهیم کرد.
توده آدنکس چیست؟
تودهی ادنکس به رشد غیر طبیعی در اطراف رحم گفته میشود که معمولاُ در تخمدانها، لولههای فالوپ و بافتهای همبند اطراف آن دیده میشود. تودههای آدنکس ممکن است به صورت مایع و یا جامد باشند.
همهی خانمها در هر سنی ممکن است به توده آدنکس مبتلا شوند اما معمولاُ در خانمهایی که در سنین باروری قرار دارند بیشتر دیده میشود.
حدود پنج تا 10 درصد از خانمها در مقطعی از زندگی خود ممکن است مبتلا به توده آدنکس شوند.
بیشتر تودههای آدنکس خوش خیم هستند اما 15 تا 20 درصد آنها ممکن است بدخیم و سرطانی باشد. تومورهای بدخیم در افراد یائسه بیشتر دیده میشود.
نشانههای توده آدنکس
در اغلب موارد خانمهایی که مبتلا به توده آدنکس هستند هیچ گونه علامت و نشانهای ندارند، اما در برخی از افراد ممکن است این علائم دیده شود:
– درد در ناحیهی لگن
– مشکل در ادرار کردن
– خونریزی در نزدیک توده
– تکرر ادرار
– نفخ
– پریودهای نامنظم (به خصوص در خانمهایی که پیش از یائسگی قرار دارند)
– یبوست
– اختلالات گوارشی
– درد هنگام رابطهی جنسی
علتهای ایجاد توده آدنکس
دلایل متعددی میتواند موجب ایجاد توده آدنکس شوند. در اغلب موارد این تودهها از دستگاه تناسلی زنانه ایجاد میشود اما گاهی اوقات میتوانند از دستگاه ادراری و یا گوارش منشا داشته باشند.
شایعترین دلایلی که منجر به بروز توده آدنکس میشود عبارتند از:
– کیست تخمدان
داخل این کیستها از مایع تشکیل شده است و روی تخمدان تشکیل میشود. معمولا، بدون درد هستند و در اغلب موارد هیچ گونه علامتی را ایجاد نمیکنند.
– تومورهای غیر سرطانی تخمدان
تودههای غیرسرطانی تخمدان میتوانند به تودههای جامد تشکیل شوند که منجر به ایجاد توده آدنکس میشوند.
– سرطان تخمدان
تومورهای بدخیم تخمدان میتوانند رشد کنند و به سایر قسمتهای بدن گسترش پیدا کنند.
– حاملگی خارج از رحم
– لیومیوم رباط پهن
لیومیوم رباط پهن ممکن است در مجاور تخمدان و لوله فالوپ ایجاد شود و با توده آدنکس اشتباه گرفته شود.
– هیدروسالپنکس
زمانی که لوله فالوپ پر از مایع شود مشکلی به نام هیپروسالپینکس را ایجاد میکند که معمولاُ علامتی ندارند اما در برخی موارد میتواند باعث ایجاد درد لگن و یا ناباروری بیمار شود.
– آبسه تخمدان
آلودگی دستگاه تناسلی با عفونت میتواند باعث التهاب لوله فالوپ، تخمدان و ساختارهای اطراف آن مانند روده و یا مثانه شود.
– تودههای آدنکس که از سیستم ادراری و یا دستگاه گوارش سرچشمه میگیرند.
آدنکس کولون و آپاندیس انواع شایع این تودهها هستند. در برخی موارد سرطان سینه و یا سرطان روده بزرگ میتوانند به سمت لگن متاستاز دهند و منجر به ایجاد توده آدنکس شوند.
نحوه تشخیص توده آدنکس
توده آدنکس معمولاُ حین معاینات دورهای تشخیص داده میشوند. معاینهی لگن و سونوگرافی جزء روشهای معمول تشخیص توده آدنکس هستند.
هیچ روشی برای جلوگیری از توده آدنکس وجود ندارد و تنها روشی که میتواند از ابتلا به عوارض مرتبط با بیماری پیشگیری نماید این است که تشخیص توده آدنکس سریعتر انجام شود. به همین دلیل توصیه میشود معاینات دورهای دستگاه تناسلی به همراه غربالگریهای پیشنهاد شده به صورت منظم انجام شود.
روش درمان توده آدنکس
در اغلب موارد تودههای آدنکس مشکلی برای بیمار ایجاد نمیکنند و به صورت خود به خود برطرف میشوند اما در صورتی که منجر به ایجاد علائم ناراحت کننده شود توصیه میشود که توده با روش جراحی خارج شود.
روشهای درمان متداول برای توده آدنکس عبارتند از:
– معاینات دورهای
در صورتی که توده آدنکس خوش خیم باشد و هیچ درد و عارضهای ایجاد نکند هیچ گونه درمان خاصی لازم نیست. در این موارد پزشک به بیماران پیشنهاد میکند که به صورت دورهای تحت معاینه و یا تصویربرداریهای پزشکی قرار بگیرید. در طی معاینات دوره ای اگر اندازهی توده تغییر کند و یا شدت بروز عوارض افزایش یابد، درمانهای دیگر توصیه میشود.
– جراحی
اگر توده آدنکس موجب ایجاد درد، خونریزی و یا رشد غیرطبیعی شود، همچنین در صورتی که پزشک تشخیص دهد توده آدنکس یک تودهی بدخیم است پیشنهاد میشود که طی یک عمل جراحی این توده خارج شود.
پس از جراحی و خارج کردن توده لازم است که معاینات دورهای به صورت منظم انجام شود تا شرایط بیمار تحت کنترل قرار داشته باشد.
